Nadchodzą przełomowe zmiany w polskim systemie efektywności energetycznej – co warto wiedzieć już teraz
Rok 2026 zapowiada się jako jedno z kluczowych rozliczeń polskiego prawa energetycznego w kontekście efektywności energetycznej. Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej (UEE), wynikająca z obowiązku implementacji znowelizowanej Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791, ma gruntownie zmienić dotychczasowe zasady audytowania, raportowania i realizacji oszczędności energii w przedsiębiorstwach.
Najważniejsze elementy zmian:
1. Wdrożenie dyrektywy UE 2023/1791 do polskiego porządku prawnego
Implementacja unijnych regulacji oznacza podniesienie krajowych wymagań w zakresie efektywności energetycznej i formalne wdrożenie zasady „energy efficiency first”. Każda większa inwestycja (budżet powyżej 100 mln EUR) będzie musiała uwzględniać analizę rozwiązań poprawiających efektywność energetyczną już na etapie projektowania.
2. Nowe obowiązki audytowe i progi zużycia energii
Ustawa przewiduje system progów zużycia energii, które determinują obowiązek przeprowadzenia audytów. Firmy zużywające więcej niż 10 TJ rocznie będą musiały regularnie wykonywać pełny audyt energetyczny przedsiębiorstwa, niezależnie od wielkości czy formy prawnej. Przy wyższym poziomie zużycia (powyżej 85 TJ) dochodzi obowiązek wdrożenia systemu zarządzania energią (np. ISO 50001).
3. Wzmocnienie systemu białych certyfikatów i digitalizacja
System świadectw efektywności energetycznej zostanie wzmocniony poprzez wzrost celów oszczędności energii i pełną digitalizację procedur. Dane z audytów będą raportowane do Centralnego Rejestru Oszczędności Energii Finalnej (CROEF), co ma poprawić jakość i przejrzystość procesów certyfikacyjnych.
4. Nowe obowiązki dla sektora publicznego
Projekt ustawy przewiduje znaczące zwiększenie roli jednostek publicznych jako liderów modernizacji. Jednostki będą zobowiązane do corocznej redukcji zużycia energii finalnej o minimum 1,9% względem poziomu z roku bazowego 2021, rozliczaną w okresach trzyletnich.
5. Regulacje uzupełniające i powiązane zmiany
Równolegle przygotowywane są inne akty prawne o dużym znaczeniu praktycznym:
• Nowe Warunki techniczne 2026 – projekt rozporządzenia techniczno-budowlanego wprowadza podwyższone standardy efektywności energetycznej i środowiskowej budynków od września 2026 r.
• Zmiany w świadectwach charakterystyki energetycznej budynków (ŚCHE) – w 2026 r. pojawią się klasy efektywności od A do G, na wzór etykiet energetycznych AGD, co ma ułatwić ich zrozumienie i porównywanie.